Αλλαγές στη στρατιωτική θητεία στην Ελλάδα: τι ισχύει ήδη από 1/1/2026, τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο και ποιοι επηρεάζονται άμεσα
Η δημόσια συζήτηση για τη στρατιωτική θητεία στην Ελλάδα δεν άναψε τυχαία. Από τη μία, εφαρμόζεται ήδη μια ουσιαστική αλλαγή που αφορά την καθημερινότητα του στρατεύσιμου: οι αποδοχές. Από την άλλη, έχει κατατεθεί στη Βουλή ένα εκτενές νομοσχέδιο-πλαίσιο που «κουμπώνει» πάνω στη συνολική αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων, με ειδικό κεφάλαιο για στρατολογία, θητεία και εφεδρεία.
Επειδή όμως οι φήμες τρέχουν γρηγορότερα από τα ΦΕΚ και τα άρθρα νόμου, ο πιο ασφαλής δρόμος είναι να ξεχωρίσουμε καθαρά:
-
τι ισχύει ήδη (δηλαδή εφαρμόζεται), και
-
τι προβλέπεται (δηλαδή βρίσκεται σε διαδικασία νομοθέτησης, με πιθανές τροποποιήσεις πριν την τελική ψήφιση).
Αυτό το κείμενο κάνει ακριβώς αυτό: βάζει τα δεδομένα σε σειρά, με γλώσσα καθαρή, χωρίς υπερβολές και χωρίς θόρυβο.
Τι ισχύει ήδη: αυξημένες αποδοχές οπλιτών από 1/1/2026
Η πιο άμεση αλλαγή, που αφορά σχεδόν κάθε νέο στρατεύσιμο, είναι οικονομική.
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, αυξάνονται οι μηνιαίες αποδοχές των οπλιτών θητείας, με διαφοροποίηση ανάμεσα σε παραμεθόριο και ενδοχώρα και νέα κατηγοριοποίηση δικαιούχων. Η εφαρμογή ξεκινά από 01/01/2026.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΘΑ:
-
Οι οπλίτες που λάμβαναν 8,80€ μηνιαίως, με το νέο πλαίσιο λαμβάνουν 100€ στην παραμεθόριο και 50€ στην ενδοχώρα.
-
Προβλέπονται αυξήσεις και για ειδικές κατηγορίες (π.χ. τέκνα πολύτεκνων, οπλίτες με τέκνα, ορφανοί).
Τι σημαίνει πρακτικά:
Δεν «λύνει» από μόνο του το κόστος ζωής. Όμως αλλάζει το μήνυμα του κράτους προς τον στρατεύσιμο: η θητεία δεν αντιμετωπίζεται πια ως περίοδος απόλυτης οικονομικής αποστέρησης, ειδικά για όσους υπηρετούν σε απαιτητικές περιοχές.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή (15/12/2025)
Στις 15 Δεκεμβρίου 2025, το ΥΠΕΘΑ ανακοίνωσε ότι κατατέθηκε στη Βουλή σχέδιο νόμου με τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», το οποίο περιλαμβάνει ρυθμίσεις και για τη στρατολογία των Ελλήνων, τη θητεία, την εφεδρεία, καθώς και την εθελοντική στράτευση γυναικών.
Εδώ χρειάζεται προσοχή:
Το νομοσχέδιο είναι κατατεθειμένο, άρα αποτελεί επίσημο κείμενο βάσης. Όμως μέχρι την τελική ψήφιση μπορεί να δεχθεί αλλαγές (τροπολογίες, βελτιώσεις, διορθώσεις).
Παρακάτω συνοψίζονται οι πιο κρίσιμες αλλαγές που αφορούν άμεσα τη θητεία.
1) Αναβολές για σπουδές και διαδικασίες: πιο σαφές «πότε» και «πώς»
Το νομοσχέδιο μιλά για αναμόρφωση της στρατολογικής νομοθεσίας, με ειδική αναφορά σε αναβολές:
-
για σπουδαστές/φοιτητές,
-
για μόνιμους κατοίκους εξωτερικού,
-
και για την κρίση δυνατότητας στράτευσης σε περιπτώσεις ψυχικών παθήσεων.
Σε επίπεδο διαδικασίας, προβλέπει ένα πιο «δεμένο» χρονοδιάγραμμα για τα δικαιολογητικά αναβολής:
τα δικαιολογητικά υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου του έτους που ο ενδιαφερόμενος διανύει το 19ο έτος μέχρι την ημερομηνία που υποχρεούται να καταταγεί, με κανόνες για εκπρόθεσμη υποβολή και για το πότε αναστέλλεται ή δεν αναστέλλεται η υποχρέωση κατάταξης.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Το κράτος επιχειρεί να μειώσει τις «γκρίζες ζώνες» και τις καθυστερήσεις που γεννούν άγχος, λάθη και αδικίες. Για τον πολίτη, αυτό μεταφράζεται σε μία ανάγκη: χαρτιά έγκαιρα, διαδικασία χωρίς αυτοσχεδιασμούς.
2) Υγειονομική κρίση και ψυχικές παθήσεις: νέα δομή και καθαρότερη διαδικασία
Το νομοσχέδιο προβλέπει πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για περιπτώσεις ψυχικών παθήσεων, με:
-
παραπομπή σε Ειδικές Διακλαδικές Υγειονομικές Ψυχιατρικές Επιτροπές (ΕΔΥΨΕ),
-
δυνατότητα αίτησης παραπομπής έως 10 εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία κατάταξης, με ελάχιστα απαιτούμενα δικαιολογητικά.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Η Πολιτεία δείχνει ότι θέλει λιγότερη αυθαιρεσία και περισσότερη τυποποίηση στις κρίσεις, ειδικά εκεί όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η υγεία δεν σηκώνουν ούτε φήμες ούτε πρόχειρες κρίσεις. Και αυτό είναι θετικό, αρκεί να συνοδευθεί από πραγματική λειτουργικότητα (στελέχωση, χρόνοι, πρόσβαση).
Σημείωση ασφάλειας: Το άρθρο δεν δίνει ιατρικές οδηγίες. Για ατομικές υποθέσεις ισχύει μόνο η επίσημη διαδικασία της αρμόδιας Στρατολογικής Υπηρεσίας και των επιτροπών.
3) Θητεία: ΕΣΣΟ, εκπαίδευση σε στάδια και «θητεία–ευκαιρία»
Το νομοσχέδιο περιγράφει τη λογική ότι η θητεία δεν είναι μόνο φύλαξη/αγγαρεία, αλλά και οργανωμένη εκπαίδευση.
Τέσσερις ΕΣΣΟ τον χρόνο
Οι υπόχρεοι προσκαλούνται σε κατάταξη σε τέσσερις (4) ΕΣΣΟ ανά έτος, με κατάταξη «καταρχήν» τους μήνες Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο.
Εκπαίδευση, ειδικότητες, δεξιότητες
Το κείμενο περιλαμβάνει αναφορές σε:
-
εκπαίδευση σε ειδικότητες,
-
αξιοποίηση Κέντρων Διά Βίου Μάθησης για ανάπτυξη δεξιοτήτων,
-
διαδικασίες επιλογής στρατευσίμων για επιμορφωτικά προγράμματα.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Αν εφαρμοστεί σωστά, αυτό μπορεί να μειώσει τη χαμένη αίσθηση χρόνου. Μπορεί επίσης να δημιουργήσει ένα πιο έντιμο «αντίκρισμα» θητείας: όχι ως υποκατάστατο εργασίας, αλλά ως συνδυασμό εθνικής υποχρέωσης και οργανωμένης κατάρτισης.
4) Εφεδρεία: προγραμματισμός μετεκπαιδεύσεων και «Ενεργή Εθελοντική Εφεδρεία»
Το νομοσχέδιο εισάγει θεσμό Ενεργής Εθελοντικής Εφεδρείας και προβλέπει ετήσιο προγραμματισμό μετεκπαιδεύσεων/ασκήσεων, με στόχους και συχνότητες.
Επίσης, αναφέρει ότι μπορεί να υπάρξει και εκπαίδευση με διαδικτυακή μάθηση για εφέδρους.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Η εφεδρεία παύει να είναι «τυπική έννοια στο χαρτί» και αποκτά σχήμα. Αυτό ανεβάζει τον πήχη των υποχρεώσεων, αλλά ανεβάζει και τον πήχη της ασφάλειας. Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, η ετοιμότητα δεν χτίζεται με ευχές.
5) Εθελοντική στράτευση γυναικών: ηλικίες, διάρκεια, κλάδος
Μία από τις πιο ηχηρές ρυθμίσεις είναι η θεσμοθέτηση εθελοντικής στράτευσης γυναικών.
Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι:
-
επιτρέπεται η κατάταξη Ελληνίδων στον Στρατό Ξηράς (ΣΞ),
-
από την 1η Ιανουαρίου του έτους που διανύουν το 20ό έτος έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους που συμπληρώνουν το 26ο,
-
με διάρκεια εθελοντικής υπηρεσίας δώδεκα (12) μήνες.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Δεν μιλάμε για υποχρεωτική στράτευση γυναικών. Μιλάμε για ένα προαιρετικό κανάλι ένταξης που, αν σχεδιαστεί σωστά, μπορεί να προσφέρει επιλογές και να ενισχύσει συγκεκριμένες ανάγκες στελέχωσης. Το κρίσιμο εδώ δεν είναι το σύνθημα. Είναι οι εγγυήσεις: επιλογή, αξιοκρατία, κανόνες, ασφάλεια μέσα στο σύστημα.
6) Ρυθμίσεις για ανυπότακτους εξωτερικού: «παράθυρο» εισόδου μέχρι 31/12/2027
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι μέχρι 31/12/2027 επιτρέπεται η είσοδος ανυπότακτων εξωτερικού στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα έως 30 ημέρες συνολικά ή τμηματικά ανά έτος.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Είναι μια ρύθμιση «ανακούφισης» για πραγματικές καταστάσεις ζωής (οικογένεια, ανάγκες, έκτακτα γεγονότα), χωρίς να καταργεί τη βασική υποχρέωση. Θέλει προσοχή στην εφαρμογή και στην ενημέρωση, γιατί οι λεπτομέρειες μετράνε.
7) Εξαγορά υπολοίπου θητείας: ηλικία 33, 20 ημέρες υπηρεσίας, ποσό ανά μήνα
Στο κείμενο υπάρχουν και μεταβατικές/συναφείς ρυθμίσεις που αφορούν εξαγορά υπολοίπου, με αναφορά ότι:
-
με τη συμπλήρωση του 33ου έτους μπορεί να κατατεθεί αίτηση εξαγοράς υπολοίπου,
-
μετά από τουλάχιστον 20 ημέρες πραγματικής υπηρεσίας,
-
και ότι το ποσό 810€ ανά μήνα εξακολουθεί να καταβάλλεται έως 31/12/2030, με αναφορά ότι εφαρμόζεται και για εναλλακτική υπηρεσία.
Τι σημαίνει πρακτικά:
Είναι ένα τεχνικό αλλά σημαντικό σημείο για όσους σχεδιάζουν τη ζωή τους στο εξωτερικό ή έχουν ανοικτές στρατολογικές εκκρεμότητες. Και εδώ ισχύει το ίδιο: δεν αρκεί να το «άκουσες». Πρέπει να δεις τι ισχύει στην πράξη, ανά περίπτωση.
Ποιο είναι το μεγάλο συμπέρασμα
Οι «ανατροπές» στη θητεία δεν είναι μία αλλαγή. Είναι πακέτο αλλαγών σε τρία επίπεδα:
-
Οικονομική αναβάθμιση της θητείας (ήδη σε εφαρμογή από 1/1/2026).
-
Θεσμική ανακατασκευή της στρατολογίας/θητείας/εφεδρείας μέσω νομοσχεδίου (κατατεθειμένο από 15/12/2025).
-
Νέα «φιλοσοφία» θητείας με εκπαίδευση, δεξιότητες, εφεδρεία με πρόγραμμα, και προαιρετική ένταξη γυναικών.
Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται νηφαλιότητα, ενημέρωση και προσοχή στις ημερομηνίες.
Πρακτικός οδηγός: ποιοι πρέπει να δώσουν προσοχή άμεσα
Αν είσαι 18–25 και σκέφτεσαι αναβολή
Κράτα στο μυαλό σου ότι το πλαίσιο «σφίγγει» ως προς τις προθεσμίες και τα δικαιολογητικά.
Αν είσαι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού ή έχεις στρατολογική εκκρεμότητα
Υπάρχουν ρυθμίσεις-γέφυρες, όπως το «παράθυρο» εισόδου ανυπότακτων εξωτερικού έως 31/12/2027.
Αν σε απασχολεί η εφεδρεία
Η κατεύθυνση είναι προς πιο ενεργό μοντέλο, με προγραμματισμό και δυνατότητα εθελοντικής ένταξης.
Αν είσαι γυναίκα και εξετάζεις εθελοντική στράτευση
Το νομοσχέδιο ορίζει ηλικίες, διάρκεια και κλάδο (ΣΞ).
Συχνές ερωτήσεις
Έχει αλλάξει η θητεία «με νόμο που βγήκε τώρα»;
Έχουν υπάρξει αλλαγές που ισχύουν ήδη (όπως οι αποδοχές από 1/1/2026).
Παράλληλα υπάρχει κατατεθειμένο νομοσχέδιο (15/12/2025) που, όταν ψηφιστεί, θα δώσει νέο συνολικό πλαίσιο.
Τι είναι το πιο βέβαιο για έναν στρατεύσιμο σήμερα;
Ότι από 1/1/2026 αλλάζουν οι αποδοχές και ειδικά η διαφοροποίηση παραμεθορίου/ενδοχώρας.
Υπάρχει κάτι νέο για ψυχικές παθήσεις;
Το νομοσχέδιο περιγράφει ειδικότερη διαδικασία εξέτασης/παραπομπής και επιτροπές.
Μία τελευταία φράση – χωρίς θόρυβο
Η θητεία είναι θεσμός. Και οι θεσμοί δεν «διορθώνονται» με slogans, ούτε με τρομολαγνεία. Θέλουν κανόνες, σεβασμό στον πολίτη και διοίκηση που δουλεύει.
Αν αυτό το πακέτο αλλαγών πετύχει, θα φανεί σε τρία πράγματα:
στην ποιότητα της εκπαίδευσης, στην αξιοπρέπεια της καθημερινότητας και στην ειλικρίνεια του κράτους απέναντι στον στρατεύσιμο. Τα υπόλοιπα είναι επικοινωνία.
