Ενέσεις αδυνατίσματος (GLP-1): τι είναι, τι υπόσχονται, παρενέργειες και τι ισχύει στην Ελλάδα

Τι είναι οι ενέσεις αδυνατίσματος τύπου GLP-1 και γιατί απασχολούν τόσο έντονα

Τι ακριβώς είναι αυτό το «πρόγραμμα με ενέσεις»

Τα λεγόμενα «ενέσιμα φάρμακα αδυνατίσματος» δεν είναι προγράμματα διατροφής, ούτε συμπληρώματα. Πρόκειται για συνταγογραφούμενα φάρμακα, που αρχικά αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και ανήκουν σε μια κατηγορία που ονομάζεται αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1).

Στην πράξη, μιλάμε για ουσίες όπως:

• η σεμαγλουτίδη (π.χ. Ozempic, Wegovy),

• η λιραγλουτίδη (Saxenda),

• και πιο πρόσφατα η τιρζεπατίδη (Mounjaro).

Χορηγούνται με υποδόρια ένεση, συνήθως μία φορά την εβδομάδα, μέσω έτοιμης σύριγγας ή πένας. Δεν πρόκειται για «πειραματικές ενέσεις» με την έννοια της ανεξέλεγκτης χρήσης, αλλά για φάρμακα που έχουν περάσει από κλινικές δοκιμές και έχουν εγκριθεί από διεθνείς ρυθμιστικούς οργανισμούς.

Πώς δρουν στον οργανισμό

Ο μηχανισμός δράσης τους δεν βασίζεται στην «καύση λίπους». Μιμούνται μια φυσική ορμόνη του εντέρου που:

• μειώνει την όρεξη,

• επιβραδύνει την κένωση του στομάχου,

• αυξάνει το αίσθημα κορεσμού,

• και επηρεάζει τα κέντρα πείνας στον εγκέφαλο.

Με απλά λόγια, ο άνθρωπος:

• πεινάει λιγότερο,

• χορταίνει πιο γρήγορα,

• και δυσκολεύεται να καταναλώσει μεγάλες ποσότητες τροφής.

Η απώλεια βάρους έρχεται έμμεσα, ως αποτέλεσμα μειωμένης πρόσληψης θερμίδων, όχι επειδή το φάρμακο «λιώνει» το λίπος.

Τι υπόσχονται οι μελέτες – και τι όχι

Οι κλινικές μελέτες δείχνουν ότι, σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, η απώλεια βάρους μπορεί να φτάσει:

• 10–15% του αρχικού σωματικού βάρους σε βάθος μηνών,

• και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο.

Αυτό είναι σημαντικό. Δεν είναι, όμως, καθολικό.
Τα αποτελέσματα:

• δεν είναι ίδια για όλους,

• εξαρτώνται από τη συμμόρφωση,

• τη διάρκεια,

• τη διατροφή,

• και τη γενικότερη υγεία του ατόμου.

Κρίσιμο σημείο:
👉 Όταν το φάρμακο διακοπεί, μεγάλο ποσοστό ανθρώπων ξαναπαίρνει βάρος, εάν δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά τις διατροφικές του συνήθειες.

Άρα δεν πρόκειται για «μόνιμη λύση» από μόνη της. Είναι ιατρικό εργαλείο, όχι αντικατάσταση τρόπου ζωής.

Ποιους αφορά πραγματικά

Θεωρητικά, τα φάρμακα αυτά προορίζονται για:

• άτομα με παχυσαρκία (BMI ≥30),

• ή υπέρβαρα άτομα με συνοδά νοσήματα (π.χ. διαβήτης, υπέρταση).

Στην πράξη, όμως, η χρήση τους έχει επεκταθεί πολύ πέρα από αυτό το πλαίσιο. Υπάρχουν άνθρωποι που:

• τα ζητούν για αισθητικούς λόγους,

• τα ξεκινούν χωρίς επαρκή ιατρική παρακολούθηση,

• ή τα αντιμετωπίζουν ως «γρήγορη λύση».

Εδώ αρχίζει και η προβληματική πλευρά του φαινομένου.

Είναι «πειράματα»;

Όχι με την επιστημονική έννοια. Τα φάρμακα αυτά δεν είναι πειραματικά. Όμως:

• η μακροχρόνια χρήση τους σε υγιή άτομα,

• η εκτεταμένη off-label χρήση,

• και η κοινωνική πίεση για γρήγορη απώλεια βάρους

δημιουργούν ένα πεδίο όπου τα όρια της ιατρικής πράξης θολώνουν.

Δεν πρόκειται για συνωμοσία. Πρόκειται για σύγκρουση μεταξύ ιατρικής ανάγκης, αγοράς και κοινωνικής ανασφάλειας.

Μέρος Β

Παρενέργειες, κίνδυνοι, «κόκκινες σημαίες» και το τι λένε πραγματικά τα δεδομένα (χωρίς μύθους)

Γιατί το Μέρος Β είναι το πιο κρίσιμο κομμάτι του άρθρου

Οι ενέσεις τύπου GLP-1 (και οι νεότεροι συνδυασμοί που δρουν σε περισσότερους υποδοχείς) έχουν αλλάξει το τοπίο της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας. Όμως, ακριβώς επειδή είναι αποτελεσματικές για πολλούς, υπάρχει κίνδυνος να τις δούμε σαν «εύκολη λύση» και να υποτιμήσουμε το βασικό: είναι ισχυρά φάρμακα. Έχουν προβλέψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες, συγκεκριμένες αντενδείξεις, και απαιτούν ιατρική παρακολούθηση.

Σε αυτό το Μέρος Β κάνουμε κάτι πολύ συγκεκριμένο:

1. ξεκαθαρίζουμε τις συχνές παρενέργειες,

2. αποδομούμε τα «viral» μισά-σωστά που κυκλοφορούν,

3. εξηγούμε τις σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές και τα συμπτώματα που δεν αγνοούνται,

4. Αντίστοιχα, για το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και τις επίσημες ανεπιθύμητες ενέργειες, μπορείς να δεις το EMA Wegovy – EPAR Product Information

5. και βάζουμε το αποτέλεσμα στο σωστό πλαίσιο: τι κερδίζεις, με τι κόστος (βιολογικό και πρακτικό).

1) Οι συχνότερες παρενέργειες: το γαστρεντερικό είναι το επίκεντρο

Ναυτία, έμετοι, διάρροια, δυσκοιλιότητα: γιατί συμβαίνουν

Οι αγωνιστές GLP-1 προκαλούν κορεσμό και επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου. Αυτό, από μόνο του, εξηγεί γιατί οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι γαστρεντερικές. Στην καθημερινή εμπειρία των ασθενών, η ναυτία δεν είναι «λεπτομέρεια». Μπορεί να επηρεάσει εργασία, κοινωνική ζωή, ακόμα και βασική λειτουργικότητα.

Στις μεγάλες κλινικές μελέτες:

• Στη μελέτη STEP-1 (σεμαγλουτίδη 2,4 mg), οι συχνότερες ανεπιθύμητες ήταν η ναυτία και η διάρροια, συνήθως παροδικές και ήπιες-μέτριες, αλλά ένα μέρος των συμμετεχόντων διέκοψε λόγω γαστρεντερικών συμπτωμάτων. New England Journal of Medicine+1

• Στη SURMOUNT-1 (τιρζεπατίδη), οι ανεπιθύμητες ενέργειες επίσης ήταν κατά κύριο λόγο γαστρεντερικές, και υπήρξαν διακοπές θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων σε ένα ποσοστό που δεν είναι αμελητέο. New England Journal of Medicine

Τι σημαίνει «ήπιες έως μέτριες»

Στα papers, «mild-to-moderate» δεν σημαίνει «μηδενικό θέμα». Σημαίνει ότι δεν απείλησε τη ζωή. Μπορεί όμως να σημαίνει:

• να μην μπορείς να φας πρωινό χωρίς τάση για εμετό,

• να αποφεύγεις κοινωνικά γεύματα,

• να εμφανίζεις αφυδάτωση από διάρροια/εμετούς,

• να κόβεις απότομα καφεΐνη/αλκοόλ επειδή “δεν κάθεται” τίποτα στο στομάχι.

Πότε εμφανίζονται και γιατί η τιτλοποίηση έχει σημασία

Οι ανεπιθύμητες εμφανίζονται συχνότερα:

• στην αρχή,

• σε κάθε αύξηση δόσης,

• ή όταν η αύξηση γίνεται γρήγορα.

Γι’ αυτό τα σχήματα έχουν σταδιακή κλιμάκωση. Ο στόχος δεν είναι «να φτάσουμε γρήγορα στη μέγιστη δόση», αλλά να βρούμε ανεκτή και αποτελεσματική δόση, γιατί η πραγματική αποτυχία δεν είναι να «μη χάσεις όσο ήθελες». Είναι να μην αντέξεις να συνεχίσεις.

2) Η πιο συχνή αιτία αποτυχίας δεν είναι η «αναποτελεσματικότητα». Είναι η διακοπή

Μια κρίσιμη λεπτομέρεια που χάνεται στη δημόσια κουβέντα:
Τα φάρμακα αυτά λειτουργούν καλύτερα όταν ο άνθρωπος μπορεί να τα παίρνει συστηματικά και να ενσωματώσει ταυτόχρονα αλλαγές στη διατροφή/κίνηση.

Στα δεδομένα, βλέπουμε ότι:

• ένα ποσοστό διακόπτει λόγω ανεπιθύμητων,

• ένα ποσοστό «κουράζεται» από τη διαδικασία,

• και ένα ποσοστό σταματά όταν έρθει το οικονομικό/πρακτικό εμπόδιο.

Άρα η ερώτηση «δουλεύει;» δεν απαντιέται χωρίς την ερώτηση «ποιος μπορεί να το συνεχίσει;».

3) Σπάνιες αλλά σοβαρές επιπλοκές: εδώ χρειάζεται καθαρότητα, όχι τρόμος

3.1 Παγκρεατίτιδα: ο κίνδυνος που απαιτεί άμεση αντίδραση

Οι οδηγίες χρήσης (ιδίως σε αμερικανικές ετικέτες) περιλαμβάνουν προειδοποιήσεις για οξεία παγκρεατίτιδα και δίνουν σαφές μήνυμα: αν υπάρχει υποψία, η θεραπεία διακόπτεται και αξιολογείται. Accessdata FDA 

Αντίστοιχα, για το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και τις επίσημες ανεπιθύμητες ενέργειες, μπορείς να δεις το EMA Wegovy – EPAR Product Information

Σημάδια που δεν αγνοούνται (γενικός κανόνας ενημέρωσης, όχι διάγνωση):

• έντονος, επίμονος πόνος ψηλά στην κοιλιά που μπορεί να «περνά» στην πλάτη,

• ναυτία/έμετος που δεν υποχωρούν,

• έντονη κακουχία.

Εδώ δεν κάνουμε αυτοδιάγνωση. Λέμε κάτι απλό: αν εμφανιστεί τέτοια εικόνα, δεν το “περνάμε στο ντούκου”.

3.2 Χοληδόχος κύστη: πέτρες/χολοκυστίτιδα

Η ταχεία απώλεια βάρους από μόνη της αυξάνει τον κίνδυνο χολόλιθων σε αρκετούς ανθρώπους. Τα GLP-1, μέσω απώλειας βάρους και πιθανώς μέσω μηχανισμών στο πεπτικό, συνδέονται με αυξημένα περιστατικά χοληδόχου κύστης σε κάποιες αναλύσεις. Στις επίσημες πληροφορίες προϊόντος υπάρχουν σχετικές αναφορές/προειδοποιήσεις. European Medicines Agency (EMA)+1

Σημάδια που δεν αγνοούνται:

• πόνος στο δεξί πάνω μέρος της κοιλιάς, ειδικά μετά από λιπαρό γεύμα,

• πυρετός/ρίγος,

• κιτρίνισμα ματιών/δέρματος.

3.3 Υπογλυκαιμία: κυρίως όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρία

Σε άτομα με διαβήτη που λαμβάνουν ινσουλίνη ή συγκεκριμένα αντιδιαβητικά (π.χ. σουλφονυλουρίες), ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας αυξάνει, γι’ αυτό οι επίσημες οδηγίες συζητούν προσαρμογές/προσοχή. European Medicines Agency (EMA)

Τι σημαίνει πρακτικά:
Το «είναι ενέσεις αδυνατίσματος, άρα αθώο» είναι λάθος. Σε συγκεκριμένους συνδυασμούς φαρμάκων, χρειάζεται προσεκτικός χειρισμός.

3.4 Αφυδάτωση και επιβάρυνση νεφρών: η παρενέργεια που ξεκινά «αθώα»

Η αφυδάτωση από εμέτους/διάρροιες μπορεί να οδηγήσει σε πτώση πίεσης, ζάλη, ακόμα και επιβάρυνση νεφρικής λειτουργίας σε ευάλωτα άτομα. Δεν είναι το πιο «viral» θέμα, αλλά στην πράξη είναι συχνότερο από όσο νομίζει ο κόσμος, ιδίως σε:

• ηλικιωμένους,

• άτομα με ήδη μειωμένη νεφρική λειτουργία,

• άτομα που παίρνουν διουρητικά,

• ανθρώπους που «δεν πίνουν νερό» εύκολα όταν έχουν ναυτία.

3.5 Θυρεοειδής και το boxed warning στις ΗΠΑ: τι ισχύει και πώς το καταλαβαίνουμε σωστά

Στις ΗΠΑ, η σεμαγλουτίδη (Wegovy) φέρει boxed warning για κίνδυνο όγκων C-cells στον θυρεοειδή σε τρωκτικά και αναφέρει ότι δεν είναι γνωστό αν συμβαίνει στον άνθρωπο, ενώ υπάρχουν και σαφείς αντενδείξεις σε άτομα με ιστορικό μυελοειδούς καρκινώματος θυρεοειδούς (MTC) ή MEN2. Accessdata FDA+1

Εδώ η σωστή ανάγνωση δεν είναι «θα πάθεις καρκίνο». Είναι:

• υπάρχει προειδοποίηση με βάση προκλινικά δεδομένα,

• υπάρχουν σαφείς ομάδες που πρέπει να το αποφεύγουν,

• και γι’ αυτό χρειάζεται ιατρικό ιστορικό, όχι «συνταγή από το ίντερνετ».

4) “Gastroparesis”, αίσθημα «στομάχι που δεν δουλεύει» και παρατεταμένα συμπτώματα

Ένα μέρος των ανθρώπων βιώνει:

• επίμονο φούσκωμα,

• έντονο ρέψιμο,

• αίσθημα πληρότητας για ώρες,

• δυσκολία να ανεχτεί κανονικές μερίδες.

Αυτό σχετίζεται με την επιβράδυνση της γαστρικής κένωσης. Για τους περισσότερους είναι διαχειρίσιμο με ρυθμίσεις (δόση, ρυθμός αύξησης, διατροφή). Για κάποιους γίνεται λόγος διακοπής.

Το κλειδί ενημέρωσης για το κοινό είναι απλό:
αν τα συμπτώματα επιμένουν εβδομάδες και χαλάνε τη λειτουργικότητα, δεν είναι “τι να κάνεις”. Θέλει ιατρική αξιολόγηση.

5) Παρενέργειες που επηρεάζουν την καθημερινότητα, αλλά δεν συζητιούνται σωστά

Κόπωση, «άδειο» σώμα και αλλαγή σχέσης με το φαγητό

Όταν η όρεξη πέφτει δραστικά, ορισμένοι άνθρωποι τρώνε τόσο λίγο που:

• πέφτουν σε χαμηλή πρόσληψη πρωτεΐνης,

• χάνουν άλιπη μάζα (μυς),

• αισθάνονται αδυναμία.

Το φάρμακο «δεν σε μαθαίνει» να τρως σωστά. Σε βοηθά να τρως λιγότερο. Αν δεν οργανωθεί η ποιότητα της διατροφής, το σώμα μπορεί να χάνει βάρος με τρόπο που δεν είναι ιδανικός.

Τι γίνεται με την «πτώση βάρους στο πρόσωπο» και την εικόνα

Εδώ υπάρχει παραπληροφόρηση. Η αλλαγή στο πρόσωπο δεν είναι «παρενέργεια της ουσίας». Είναι συχνά αποτέλεσμα γρήγορης απώλειας λίπους. Αυτό μπορεί να συμβεί με οποιαδήποτε μέθοδο μεγάλης απώλειας βάρους. Το πρόβλημα δεν είναι αισθητικό μόνο. Είναι δείκτης ότι η απώλεια είναι έντονη και χρειάζεται σωστή διατροφική υποστήριξη.

6) Γιατί τα «θαύματα» στα social είναι επικίνδυνα σαν αφήγημα

6.1 Η πραγματικότητα του αποτελέσματος: ισχυρό, αλλά όχι μαγικό

Οι μελέτες δείχνουν μεγάλα ποσοστά απώλειας βάρους κατά μέσο όρο, σε συνθήκες παρακολούθησης. New England Journal of Medicine+1
Αλλά στην πραγματική ζωή:

• κάποιοι χάνουν πολύ,

• κάποιοι μέτρια,

• κάποιοι ελάχιστα,

• και κάποιοι σταματούν νωρίς.

Το «δουλεύει» πρέπει να συνοδεύεται από το «σε ποιους», «με ποια παρακολούθηση», «για πόσο».

6.2 Το πιο υποτιμημένο σημείο: τι γίνεται όταν σταματήσει

Η διακοπή συχνά οδηγεί σε επαναπρόσληψη βάρους αν δεν έχει χτιστεί νέο πλαίσιο συμπεριφοράς. Αυτό δεν είναι «αποτυχία χαρακτήρα». Είναι βιολογία: όταν χάνεις βάρος, το σώμα αντιδρά αυξάνοντας πείνα/μειώνοντας ενεργειακή δαπάνη. Τα φάρμακα μειώνουν αυτή την πίεση όσο λαμβάνονται. Όταν σταματούν, η πίεση επιστρέφει.

7) Ποιος δεν πρέπει να ξεκινά χωρίς σοβαρή συζήτηση (κόκκινες ζώνες)

Χωρίς να κάνουμε ιατρική εξατομίκευση, υπάρχουν γενικές κατηγορίες όπου απαιτείται αυξημένη προσοχή ή/και αποφυγή, όπως προκύπτει από επίσημες πληροφορίες προϊόντων:

• άτομα με ιστορικό MTC ή MEN2 (ειδικά για σκευάσματα με boxed warning στις ΗΠΑ), Accessdata FDA+1

• άτομα με έντονα γαστρεντερικά προβλήματα που μπορεί να επιδεινωθούν,

• άτομα με επεισόδια παγκρεατίτιδας ή ύποπτα συμπτώματα που χρήζουν αξιολόγησης, Accessdata FDA

• εγκυμοσύνη/θηλασμός (γενικά φαρμακολογικά πεδία όπου η απώλεια βάρους δεν είναι στόχος και απαιτούνται ειδικές οδηγίες).

Ο λόγος που τα αναφέρουμε είναι ένας: για να μη γίνει το φάρμακο “κοινωνικό trend” χωρίς ιατρικά φίλτρα.

Μέρος Γ

Το «δωρεάν» στην πράξη, το πραγματικό κόστος, και τι σημαίνει όλο αυτό για την Ελλάδα σήμερα

Γιατί το Μέρος Γ είναι κοινωνικά το πιο ευαίσθητο

Αν τα Μέρη Α και Β απαντούν στο τι είναι και πώς λειτουργεί αυτό το είδος φαρμακευτικής παρέμβασης, το Μέρος Γ απαντά στο ερώτημα που καίει τον κόσμο στην Ελλάδα:

Ποιος τελικά μπορεί να το κάνει, με ποιους όρους, και πόσο “δωρεάν” είναι στ’ αλήθεια;

Εδώ η συζήτηση παύει να είναι καθαρά ιατρική και γίνεται:

• κοινωνική,

• οικονομική,

• και βαθιά άνιση.

1) Τι σημαίνει «δωρεάν γιατρός» στο ελληνικό σύστημα υγείας

Στη θεωρία, η πρόσβαση σε γιατρό μέσω του δημόσιου συστήματος είναι δωρεάν.
Στην πράξη, όμως, ειδικά για ένα ζήτημα όπως η παχυσαρκία και η φαρμακευτική αντιμετώπισή της, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Για να φτάσει κάποιος σε συνταγογράφηση ενέσιμου φαρμάκου τύπου GLP-1, απαιτούνται συνήθως:

• επίσκεψη σε ενδοκρινολόγο ή παθολόγο,

• πλήρες ιατρικό ιστορικό,

• εργαστηριακές εξετάσεις,

• και συχνά επαναληπτική παρακολούθηση.

Οι γιατροί του ΕΣΥ δεν χρεώνουν την επίσκεψη.
Οι εξετάσεις όμως δεν είναι πάντα δωρεάν στην πράξη, είτε λόγω:

• μεγάλων αναμονών,

• έλλειψης ραντεβού,

• είτε γιατί ο ασθενής ωθείται να τις κάνει ιδιωτικά «για να μη χαθεί χρόνος».

Έτσι, το «δωρεάν» ξεκινά να σπάει από την πρώτη κιόλας φάση.

2) Οι εξετάσεις: το πρώτο κρυφό κόστος

Πριν ξεκινήσει κάποιος τέτοια θεραπεία, οι γιατροί ζητούν συνήθως:

• εξετάσεις αίματος (σάκχαρο, HbA1c, λιπίδια),

• έλεγχο θυρεοειδούς,

• ηπατικά και νεφρικά ένζυμα,

• και σε ορισμένες περιπτώσεις απεικονιστικό έλεγχο (π.χ. άνω κοιλίας).

Θεωρητικά, αυτές μπορούν να γίνουν μέσω ΕΟΠΥΥ.
Στην πράξη:

• τα ραντεβού καθυστερούν,

• πολλά διαγνωστικά κέντρα έχουν περιορισμούς,

• και ο ασθενής βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα: να περιμένω μήνες ή να πληρώσω;

Για ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα, αυτή η επιλογή δεν είναι πραγματική επιλογή.

3) Η συνταγογράφηση: ποιοι καλύπτονται και ποιοι όχι

Ένα από τα μεγαλύτερα σημεία σύγχυσης είναι το εξής:
Δεν καλύπτονται όλα τα ενέσιμα αδυνατίσματος από τον ΕΟΠΥΥ.

Στην Ελλάδα:

• η αποζημίωση συνδέεται κυρίως με διαβήτη τύπου 2 και συγκεκριμένα κριτήρια,

• όχι με την παχυσαρκία ως αυτόνομη νόσο για όλους.

Αυτό σημαίνει ότι:

• άνθρωποι με σοβαρή παχυσαρκία αλλά χωρίς διαβήτη,

• άνθρωποι με προδιαβήτη,

• άνθρωποι με μεταβολικό σύνδρομο,

συχνά πληρώνουν εξ ολοκλήρου το φάρμακο, παρότι το χρειάζονται ιατρικά.

Και εδώ εμφανίζεται το μεγαλύτερο χάσμα.

4) Το κόστος του φαρμάκου: εκεί που το «δωρεάν» καταρρέει

Τα ενέσιμα αυτά φάρμακα:

• δεν είναι φθηνά,

• δεν είναι εφάπαξ,

• και δεν έχουν νόημα για πολύ μικρή διάρκεια.

Η μηνιαία δαπάνη μπορεί να φτάσει:

• εκατοντάδες ευρώ, ανάλογα το σκεύασμα και τη δόση.

Για έναν άνθρωπο που:

• παίρνει βασικό μισθό,

• είναι άνεργος,

• ή ανήκει σε ευάλωτη κοινωνική ομάδα,

αυτό το κόστος είναι απλώς απαγορευτικό.

Έτσι, δημιουργείται μια νέα μορφή ανισότητας:

όσοι έχουν χρήματα μπορούν να «επενδύσουν» στο βάρος τους,
όσοι δεν έχουν, μένουν με τις συμβουλές.

5) Το trend και η κοινωνική πίεση

Το θέμα γίνεται trend γιατί:

• παρουσιάζεται στα social ως «εύκολη λύση»,

• συνοδεύεται από φωτογραφίες «πριν–μετά»,

• και συχνά αποσιωπάται το κόστος, οι παρενέργειες και η ανάγκη παρακολούθησης.

Αυτό δημιουργεί διπλή πίεση:

1. Σωματική: «αφού υπάρχει λύση, γιατί δεν αδυνατίζεις;»

2. Οικονομική: «αφού το κάνουν άλλοι, γιατί όχι κι εσύ;»

Για πολλές κοινωνικές ομάδες στην Ελλάδα, αυτή η πίεση είναι άδικη.
Δεν πρόκειται για έλλειψη θέλησης. Πρόκειται για έλλειψη πρόσβασης.

6) Τι συμβαίνει όταν το αποτέλεσμα δεν είναι μόνιμο

Ένα ακόμη σημείο που σπάνια λέγεται καθαρά:
αν κάποιος σταματήσει το φάρμακο επειδή δεν αντέχει το κόστος, το αποτέλεσμα συχνά χάνεται εν μέρει ή πλήρως.

Αυτό δημιουργεί:

• απογοήτευση,

• αίσθηση αποτυχίας,

• και συχνά επιδείνωση της σχέσης με το σώμα και το φαγητό.

Η ευθύνη, όμως, δεν είναι ατομική.
Είναι συστημική.

7) Ποιοι τελικά ωφελούνται περισσότερο

Στο σημερινό ελληνικό πλαίσιο, το μεγαλύτερο όφελος έχουν:

• άνθρωποι με σταθερό εισόδημα,

• άνθρωποι με πρόσβαση σε ιδιωτική ιατρική παρακολούθηση,

• άνθρωποι που μπορούν να απορροφήσουν το κόστος για μήνες.

Αντίθετα, εκείνοι που έχουν:

• μεγαλύτερη ανάγκη (παχυσαρκία συνδεδεμένη με φτώχεια),

• λιγότερους πόρους,

• και λιγότερη πρόσβαση,

μένουν συχνά εκτός.

8) Το κρίσιμο συμπέρασμα: στέκει το αποτέλεσμα; στέκει το «δωρεάν»;

Το αποτέλεσμα μπορεί να στέκει, επιστημονικά, σε σωστές συνθήκες.
Το “δωρεάν”, όμως, δεν στέκει όπως παρουσιάζεται.

Στην Ελλάδα σήμερα:

• το σύστημα υγείας προσφέρει ένα πλαίσιο,

• αλλά όχι πλήρη, ισότιμη πρόσβαση,

• ειδικά για μια νόσο όπως η παχυσαρκία που παραμένει κοινωνικά υποτιμημένη.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν αυτά τα φάρμακα.
Το πρόβλημα είναι ότι η πρόσβαση σε αυτά γίνεται προνόμιο.

Τελική φράση

Οι ενέσεις αδυνατίσματος δεν είναι ούτε απάτη ούτε θαύμα. Είναι ένα ισχυρό ιατρικό εργαλείο. Όταν, όμως, ένα εργαλείο παρουσιάζεται ως «εύκολη λύση» σε μια κοινωνία με μεγάλες ανισότητες, το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο υγειονομικό. Είναι βαθιά κοινωνικό.