Η νέα γενιά online απατών δεν «φωνάζει» — μοιάζει νόμιμη
Οι online απάτες έχουν περάσει σε νέα φάση: δεν βασίζονται πια μόνο σε κακογραμμένα email ή προφανή «δολώματα», αλλά σε μηνύματα και σελίδες που μοιάζουν επαγγελματικές, επίσημες και απολύτως πειστικές. Αυτός είναι και ο λόγος που ξεγελούν ακόμη και έμπειρους χρήστες. Στο explainer αυτό θα δεις τα πιο συνηθισμένα κόλπα της νέας γενιάς, πώς λειτουργούν και ποια βήματα μειώνουν δραστικά τον κίνδυνο.
Το βασικό μοτίβο είναι σταθερό: ο απατεώνας προσπαθεί να σε οδηγήσει σε μια γρήγορη ενέργεια — ένα κλικ, μια «επιβεβαίωση», μια πληρωμή ή μια εισαγωγή κωδικών — πριν προλάβεις να σκεφτείς ψύχραιμα.
Το «τέλειο» phishing: SMS, email και σελίδες που μοιάζουν επίσημες
Το phishing σήμερα εμφανίζεται σε πολλά κανάλια: email, SMS, εφαρμογές μηνυμάτων, ακόμη και ψεύτικες σελίδες σύνδεσης που αντιγράφουν με ακρίβεια τράπεζες, courier ή δημόσιες υπηρεσίες. Συχνά συνοδεύεται από αίσθηση επείγοντος: «εκκρεμεί παράδοση», «κλειδώνει ο λογαριασμός», «απαιτείται επιβεβαίωση».
Για συγκεκριμένα παραδείγματα και τα σημάδια που προδίδουν τις απάτες-μίμηση υπηρεσιών, δες και το Newsio προειδοποίηση για απάτες με ΕΛΤΑ μέσω SMS/email phishing.
Τα κόλπα που «πιάνουν» ακόμη και έμπειρους χρήστες
Οι πιο αποτελεσματικές απάτες δεν στηρίζονται στην τεχνολογία όσο στην ψυχολογία. Μερικές από τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται πιο συχνά:
Ψεύτικες ειδοποιήσεις πληρωμών και «επιστροφών»
Μηνύματα που μιμούνται τράπεζες, πλατφόρμες πληρωμών ή υπηρεσίες μεταφορών και ζητούν «επιβεβαίωση» με κάρτα ή στοιχεία σύνδεσης. Ο στόχος είναι να αποσπάσουν κωδικούς ή να σε οδηγήσουν σε πληρωμή που δεν θα κάνεις αν είχες χρόνο.
Απάτες με τεχνητή νοημοσύνη και πιο πειστικές «φωνές»
Αυξάνονται τα περιστατικά όπου οι δράστες αξιοποιούν AI για να κάνουν πιο πιστευτά σενάρια, να βελτιώσουν τη γλώσσα των μηνυμάτων ή να δημιουργήσουν «πειστικές» ροές εξυπηρέτησης. Το Newsio έχει καταγράψει τα βασικά μοτίβα και τα άμεσα μέτρα άμυνας στο θέμα προηγμένες τραπεζικές απάτες με AI και άμεσα μέτρα προστασίας.
«Γρήγορη απόφαση» με πίεση χρόνου
Το πιο ισχυρό όπλο είναι η βιασύνη. Όταν ένα μήνυμα σου λέει ότι «αν δεν κάνεις τώρα κάτι, θα χάσεις πρόσβαση/χρήματα/πακέτο», προσπαθεί να κόψει την κριτική σκέψη. Αυτό συνδέεται και με το πώς διαβάζουμε πληροφορίες online χωρίς να χειραγωγούμαστε — δες το Newsio πώς να διαβάζεις ειδήσεις χωρίς να σε χειραγωγούν: οδηγός fact-check.
Πρακτικά βήματα που κόβουν τον κίνδυνο (χωρίς υπερβολές)
Δεν υπάρχει «απόλυτη ασφάλεια», αλλά υπάρχουν συνήθειες που μειώνουν θεαματικά την πιθανότητα να πέσεις θύμα:
-
Μην πατάς σε links από SMS ή email όταν ζητούν στοιχεία σύνδεσης ή πληρωμή. Πήγαινε χειροκίνητα στο επίσημο site ή στην εφαρμογή.
-
Έλεγχε το domain γράμμα-γράμμα. Οι απάτες συχνά έχουν μικρές παραλλαγές που δεν φαίνονται με την πρώτη.
-
Ενεργοποίησε 2FA όπου γίνεται, αλλά πρόσεχε τα «push» αιτήματα που δεν ξεκίνησες εσύ.
-
Μην δίνεις ποτέ κωδικούς ή OTP σε τηλεφώνημα ή chat. Κανένας σοβαρός οργανισμός δεν τα ζητά.
-
Όταν υπάρχει αμφιβολία, σταμάτα. Δύο λεπτά καθυστέρηση σώζουν εβδομάδες ταλαιπωρίας.
Πού να απευθυνθείς επίσημα αν υποψιάζεσαι απάτη
Αν πιστεύεις ότι έδωσες στοιχεία ή ότι βρίσκεσαι σε εξέλιξη απάτης, προέχει να κινηθείς γρήγορα: επικοινωνία με την τράπεζα/πάροχο και καταγραφή των στοιχείων. Σε επίπεδο ενημέρωσης και επίσημων οδηγιών, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει δημοσιεύσει ενημέρωση για αυξημένη ροή ηλεκτρονικών απατών.
Τι να κρατήσεις
-
Η νέα γενιά απατών μοιάζει «κανονική» και βασίζεται στην πίεση χρόνου.
-
Το phishing δεν είναι πια μόνο email — είναι SMS, σελίδες-αντίγραφα και πειστικές ροές.
-
Η άμυνα είναι διαδικασία: έλεγχος, καθυστέρηση, επιβεβαίωση από επίσημο κανάλι.
