Οδηγός επιβίωσης για όλους: τι κάνεις σε κακοκαιρία, σεισμό, φωτιά, πλημμύρα και έκτακτη ανάγκη

Οδηγός επιβίωσης για όλους: τι κάνεις σε κακοκαιρία, σεισμό, φωτιά, πλημμύρα και έκτακτη ανάγκη

Σε μια κρίση, δεν κερδίζει ο πιο δυνατός. Κερδίζει ο πιο προετοιμασμένος. Κι αυτό δεν απαιτεί χρήματα ούτε ειδικές γνώσεις. Απαιτεί ένα καθαρό σχέδιο, λίγες σωστές συνήθειες και την απόφαση να μη ρισκάρεις άσκοπα.

Το άρθρο που διαβάζεις είναι γραμμένο για όλους: παιδιά, ηλικιωμένους, εργαζόμενους, φοιτητές, ανθρώπους που ζουν μόνοι, οικογένειες, άτομα με αναπηρία. Θα βρεις απλές οδηγίες που δουλεύουν σε πολλές καταστάσεις: κακοκαιρία, πλημμύρα, φωτιά, σεισμό, καύσωνα, χιόνια, μπλακ άουτ και ιατρικό επείγον.

Οι 6 κανόνες που σώζουν ζωές σε κάθε κρίση

1) Μηδέν ρίσκο για «λίγο ακόμα»

Η πιο επικίνδυνη σκέψη είναι «προλαβαίνω». Αν η κατάσταση χειροτερεύει, σταμάτα, γύρισε, άλλαξε σχέδιο.

2) Μη μένεις χωρίς επικοινωνία

Φόρτισε το κινητό, κράτα power bank, και ενημέρωσε έναν άνθρωπο πού βρίσκεσαι.

3) Μη βασίζεσαι σε φήμες

Διάλεξε μία αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης και ακολούθησε οδηγίες. Μην αναπαράγεις «ακούστηκε ότι…».

4) Μη παλεύεις με το νερό, τον καπνό ή τα ερείπια

Νερό με ροή, καπνός και ασταθή δομικά στοιχεία δεν σηκώνουν αυτοσχεδιασμούς.

5) Μην ξεχνάς τους ευάλωτους

Ένας ηλικιωμένος, ένα παιδί, ένα άτομο με αναπηρία ή ένας άνθρωπος με χρόνιο νόσημα χρειάζεται σχέδιο από πριν.

6) Μην αφήνεις τη νύχτα να σε βρει απροετοίμαστο

Οι κρίσεις τη νύχτα δυσκολεύουν την ορατότητα, την πρόσβαση και τις μετακινήσεις. Προετοιμάσου νωρίς.

Το “Κιτ 20 λεπτών”: τι φτιάχνεις σήμερα, χωρίς κόστος ή με ελάχιστο κόστος

Δεν χρειάζεται να αγοράσεις «εξοπλισμό επιβίωσης». Ξεκίνα με τα βασικά.

Στο σπίτι, σε ένα σημείο που βρίσκουν όλοι

• φακός και μπαταρίες

• φορτισμένο power bank

• εμφιαλωμένο νερό και λίγα τρόφιμα που δεν χαλάνε

• βασικά φάρμακα και ένα μικρό φαρμακείο

• αντίγραφα βασικών εγγράφων (ή φωτογραφία τους σε ασφαλές μέρος στο κινητό)

• λίγα μετρητά

Στην τσάντα/αυτοκίνητο

• μπουκάλι νερό

• φορτιστής αυτοκινήτου ή καλώδιο

• ένα μικρό σνακ

• ένα ελαφρύ αδιάβροχο

Πριν–Κατά τη διάρκεια–Μετά: ο χρυσός τρόπος να σκέφτεσαι

Ό,τι και αν συμβεί, δούλεψε με αυτή τη σειρά:

1. Πριν: μειώνω τον κίνδυνο

2. Κατά τη διάρκεια: προστατεύω ζωή, όχι αντικείμενα

3. Μετά: ασφαλής επιστροφή, τεκμηρίωση, καθαρισμός χωρίς ρίσκο

Πλημμύρα και έντονη κακοκαιρία

ΠΡΙΝ

• Μην παρκάρεις σε ρέματα, χαμηλά σημεία, υπόγεια πάρκινγκ όταν αναμένεις βροχή.

• Καθάρισε σιφώνια μπαλκονιού/αυλής από φύλλα και σκουπίδια.

• Σήκωσε πράγματα από δάπεδο σε ισόγειο/αποθήκη.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Μην οδηγείς σε δρόμο με νερά και ροή. Αν δεν βλέπεις οδόστρωμα καθαρά, γύρισε πίσω.

• Μην περνάς υπόγειες διαβάσεις ή ράμπες πάρκινγκ.

• Μείνε μακριά από φρεάτια. Η ροή μπορεί να γίνει παγίδα.

ΜΕΤΑ

• Μην πατάς σε νερά μέσα στο σπίτι αν υπάρχει πιθανότητα ηλεκτρικού κινδύνου.

• Αέρισε τον χώρο, φόρα γάντια, και καθάρισε σταδιακά.

• Φωτογράφισε ζημιές πριν μετακινήσεις αντικείμενα, αν χρειαστεί τεκμηρίωση.

Φωτιά και καπνός

ΠΡΙΝ

• Συμφώνησε με την οικογένεια «έξοδο» και «σημείο συνάντησης».

• Κράτα κλειδιά, κινητό, φάρμακα σε σημείο που τα πιάνεις σε 10 δευτερόλεπτα.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Αν μυρίσεις καπνό ή δεις καπνό, μην περιμένεις να επιβεβαιώσεις «τι είναι». Κινήσου.

• Μην μπαίνεις σε χώρο γεμάτο καπνό. Ο καπνός ρίχνει την ικανότητα σκέψης σε λίγα λεπτά.

• Αν πρέπει να φύγεις, πάρε μόνο τα απολύτως βασικά. Μην γυρίσεις πίσω για αντικείμενα.

ΜΕΤΑ

• Μην επιστρέφεις αν δεν νιώθεις ασφάλεια.

• Μην αγγίζεις καλώδια ή καμένα σημεία χωρίς έλεγχο.

Σεισμός

ΠΡΙΝ

• Στερέωσε βιβλιοθήκες/βαριά αντικείμενα.

• Μάθε πού είναι ο γενικός διακόπτης ρεύματος και το νερό.

• Στο σπίτι: κράτα βαριά αντικείμενα χαμηλά, όχι πάνω από κρεβάτια.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Μέσα: σκύψε, καλύψου, κράτα. Μακριά από τζάμια.

• Έξω: απομακρύνσου από κτίρια, μπαλκόνια, κολώνες.

• Στο αυτοκίνητο: σταμάτα σε ασφαλές σημείο, όχι κάτω από γέφυρες.

ΜΕΤΑ

• Έλεγξε για διαρροές, σπασμένα καλώδια, ρωγμές.

• Μην χρησιμοποιήσεις ασανσέρ.

• Βγες με ηρεμία από το κτίριο, αν υπάρχει κίνδυνος.

Καύσωνας

ΠΡΙΝ

• Οργάνωσε το σπίτι για δροσιά: σκίαση, αερισμός νωρίς το πρωί, κλείσιμο το μεσημέρι.

• Κράτα νερό και ηλεκτρολύτες, ειδικά για ηλικιωμένους.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Πιες νερό σταθερά, όχι μόνο όταν διψάς.

• Απόφυγε εργασία/άσκηση τις ώρες αιχμής.

• Πρόσεξε συμπτώματα: ζάλη, πονοκέφαλος, ναυτία, σύγχυση.

ΜΕΤΑ

• Αν κάποιος δείχνει σύγχυση ή λιποθυμά, ζήτησε βοήθεια άμεσα.

Χιόνι, παγετός, αποκλεισμός

ΠΡΙΝ

• Μείνε με καύσιμα/μπαταρία/τροφή για 24 ώρες, έστω μερικώς.

• Απόφυγε άσκοπες μετακινήσεις.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Μη χρησιμοποιείς αυτοσχέδιες πηγές θέρμανσης σε κλειστό χώρο χωρίς αερισμό.

• Πρόσεξε τον παγετό στα πεζοδρόμια.

ΜΕΤΑ

• Μην ανεβαίνεις σε στέγες/μπαλκόνια για «καθάρισμα» χωρίς ασφάλεια.

Μπλακ άουτ και διακοπή επικοινωνιών

ΠΡΙΝ

• Φόρτισε power bank, κράτα φακό.

• Γράψε κάπου έναν βασικό αριθμό επικοινωνίας (σε χαρτί).

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ

• Κλείσε συσκευές από την πρίζα, για να αποφύγεις ζημιά στην επαναφορά.

• Κράτα μία συσκευή για επικοινωνία, όχι όλα ανοιχτά.

ΜΕΤΑ

• Έλεγξε τρόφιμα στο ψυγείο. Μη ρισκάρεις τροφική δηλητηρίαση.

Ιατρικό επείγον: το πιο κρίσιμο κεφάλαιο

Όταν πρέπει να κινηθείς άμεσα

• έντονος πόνος στο στήθος

• δυσκολία στην αναπνοή

• ξαφνική παράλυση, μούδιασμα, μπερδεμένη ομιλία

• απώλεια αισθήσεων

• σοβαρή αιμορραγία

Τι κάνεις

• Μένεις ψύχραιμος και δίνεις σαφή στοιχεία: πού είσαι, τι συμβαίνει, πόσοι άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια.

• Μη μετακινείς τραυματία αν υποψιάζεσαι κάκωση, εκτός αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος στον χώρο.

Πότε καλείς το «εκατόν δώδεκα» και πώς μιλάς σωστά

Κάλεσε το εκατόν δώδεκα όταν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωής, εγκλωβισμός ή ανάγκη συντονισμένης βοήθειας.

Όταν μιλήσεις:

1. Λες τοποθεσία (οδός, αριθμός, περιοχή, σημείο αναφοράς).

2. Λες τι συμβαίνει σε μία πρόταση.

3. Λες πόσα άτομα κινδυνεύουν.

4. Λες τι χρειάζονται (ιατρική βοήθεια, απεγκλωβισμό, διάσωση).

Μην κλείνεις πρώτος, αν ο χειριστής κάνει ερωτήσεις.

Ειδικό κομμάτι: παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία

Για παιδιά

• Δώσε 3 κανόνες, όχι 30: «μένω κοντά», «ακολουθώ», «δεν τρέχω στο νερό/στον καπνό».

• Κράτα ένα χαρτάκι με τηλέφωνο κηδεμόνα στην τσάντα.

Για ηλικιωμένους

• Οργάνωσε φάρμακα για λίγες ημέρες.

• Βάλε τηλέφωνα ανάγκης σε μεγάλο γράμμα δίπλα στο σταθερό.

• Έλεγξε θέρμανση/ψύξη και ενυδάτωση.

Για άτομα με αναπηρία

• Συμφώνησε από πριν ποιος βοηθά και πώς.

• Ετοίμασε «τσάντα εξόδου» με τα απολύτως απαραίτητα (φαρμακευτική αγωγή, βοηθήματα, έγγραφα).

Τι να μην κάνεις ποτέ σε κρίση

• Μην επιστρέφεις για αντικείμενα όταν υπάρχει κίνδυνος.

• Μην κάνεις «μία τελευταία διαδρομή» σε νερά ή καπνό.

• Μη δίνεις προσωπικά δεδομένα σε αγνώστους που «υπόσχονται βοήθεια».

• Μην οδηγείς κουρασμένος ή πανικόβλητος.

FAQs

Ποιο είναι το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορώ να κάνω σήμερα;

Φτιάξε το “κιτ 20 λεπτών” και συμφώνησε με την οικογένεια σημείο συνάντησης και βασικό σχέδιο εξόδου.

Πώς προστατεύω ανθρώπους που ζουν μόνοι;

Κάνε μία απλή συμφωνία: «αν υπάρξει σοβαρή κακοκαιρία/σεισμός, στέλνουμε μήνυμα ο ένας στον άλλον μέσα σε 10 λεπτά».

Σε πλημμύρα, μπορώ να περάσω με το αυτοκίνητο αν “φαίνεται λίγο”;

Όχι, η ροή και η ορατότητα αλλάζουν σε δευτερόλεπτα. Κράτα κανόνα μηδέν ρίσκου.

Πώς μιλάω σωστά στο εκατόν δώδεκα (112);

Τοποθεσία, τι συμβαίνει, πόσα άτομα, τι χρειάζονται. Σύντομα και καθαρά

Οδηγίες αυτοπροστασίας (Πολιτική Προστασία).