Παγκόσμιες προοπτικές και «σχέδια» για το 2026: οικονομία, γεωπολιτική, κλίμα, τεχνολογία και οι μεγάλες διοργανώσεις που θα ορίσουν τη χρονιά

ΜΕΡΟΣ Α — Το 2026 ως «έτος αρχιτεκτονικής»: λιγότερο έκπληξη, περισσότερο σχέδιο

Αν το 2024–2025 ήταν χρόνια διαχείρισης κρίσεων, το 2026 μοιάζει με χρονιά αναδιάταξης: κυβερνήσεις, αγορές, θεσμοί και κοινωνίες δεν λειτουργούν πια μόνο αντιδραστικά. Προσπαθούν να ξαναγράψουν κανόνες: στην οικονομία (τιμολόγηση του ρίσκου), στο εμπόριο (δασμοί/ανασχεδιασμός αλυσίδων), στην ασφάλεια (άμυνα/τεχνολογία), στο κλίμα (COP31) και στην τεχνητή νοημοσύνη (ρυθμιστικά πλαίσια που παύουν να είναι «πρόθεση» και γίνονται υποχρέωση).

Το κλειδί είναι ότι το 2026 συμπυκνώνει πολλά ταυτόχρονα:

• ένα νέο «σετ» οικονομικών προβλέψεων/πολιτικών,

• κρίσιμα ρυθμιστικά ορόσημα (AI),

• μεγάλα διεθνή φόρα (G20),

• και διοργανώσεις-μεγεθυντές (World Cup, Χειμερινοί Ολυμπιακοί), που λειτουργούν ως “stress test” για υποδομές, ασφάλεια και δημόσια νομιμοποίηση.

ΜΕΡΟΣ Β — Παγκόσμια οικονομία 2026: η «ήπια αντοχή» και το τίμημα των τριβών

Οι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί περιγράφουν το 2026 ως χρονιά μέτριας ανάπτυξης με επίμονους κινδύνους.

• Το ΔΝΤ, στην επικαιροποίηση του World Economic Outlook, δίνει παγκόσμια ανάπτυξη γύρω στο 3,1% για το 2026. IMF+1

• Η Παγκόσμια Τράπεζα (Global Economic Prospects) μιλά για ανάπτυξη που «σφίγγει» από εμπορικές εντάσεις/δασμούς και προβλέπει ότι το 2026–27 η παγκόσμια ανάπτυξη «δυναμώνει» αλλά μένει υποτονική, γύρω στο 2,5%. thedocs.worldbank.org+1

• Ο ΟΟΣΑ επίσης κινείται στο πλαίσιο «ανθεκτικότητας με σημαντικούς κινδύνους» για 2025–2026. OECD+1

Τι σημαίνει αυτό “πολιτικά”;

1. Οι κυβερνήσεις θα συνεχίσουν να μιλούν για ανάπτυξη, αλλά θα κυβερνούν με λεξιλόγιο ασφάλειας (ενέργεια, τεχνολογία, άμυνα, εφοδιαστικές αλυσίδες).

2. Η κοινωνική πίεση δεν θα φύγει: ακόμη κι αν ο πληθωρισμός υποχωρεί, η «μνήμη» του κόστους ζωής παραμένει—και μετατρέπεται σε ψήφο, απεργία, ριζοσπαστικοποίηση ή αποχή.

3. Οι τριβές στο εμπόριο δεν είναι “παρένθεση”: η ίδια η Παγκόσμια Τράπεζα μιλά για headwinds από εμπορικές εντάσεις/αβεβαιότητα πολιτικής. worldbank.org+1

ΜΕΡΟΣ Γ — Κίνα 2026: η εκκίνηση του νέου πενταετούς κύκλου ως «σήμα» προς τον κόσμο

Το 2026 είναι κομβικό για την Κίνα επειδή ανοίγει ο ορίζοντας του 15ου Πενταετούς Σχεδίου (2026–2030)—όχι απλώς ως τεχνικό πλάνο, αλλά ως δήλωση προτεραιοτήτων σε έναν πιο ασταθή κόσμο. english.www.gov.cn+1

Σε πολιτικό επίπεδο, αυτό συνήθως μεταφράζεται σε τρεις ροπές:

• τεχνολογική αυτάρκεια/στρατηγικές αλυσίδες,

• βιομηχανική πολιτική (AI, ημιαγωγοί, προηγμένα υλικά),

• και ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικούς περιορισμούς.

Το “σχέδιο” της Κίνας για το 2026 δεν είναι ένα γεγονός· είναι η αρχή ενός κύκλου που θα επηρεάσει: εμπορικές σχέσεις, τεχνολογικούς κανόνες, τιμές πρώτων υλών, και την ίδια τη γεωμετρία των συμμαχιών.

ΜΕΡΟΣ Δ — Ρωσία 2026: ανάπτυξη «εντός περιορισμών» και το βάρος των εθνικών projects

Για τη Ρωσία, τα «σχέδια» του 2026 διαβάζονται μέσα από τον μηχανισμό των εθνικών έργων/εθνικών προτεραιοτήτων. Η ρωσική κυβέρνηση έχει μιλήσει για νέο χαρτοφυλάκιο εθνικών projects για τον επόμενο πολυετή κύκλο (με ορίζοντα ετών), ως βασικό εργαλείο ανάπτυξης και διοίκησης. government.ru+1

Ανεξάρτητα από αξιολογήσεις/πολιτικές αντιπαραθέσεις, το θεσμικό γεγονός είναι σαφές: το 2026 εντάσσεται σε ένα πλαίσιο “κράτος ως επενδυτής/συντονιστής”, με έμφαση σε υποδομές, τεχνολογία, κοινωνικές πολιτικές και βιομηχανική ικανότητα—σε μια οικονομία που λειτουργεί υπό γεωπολιτικούς περιορισμούς.

ΜΕΡΟΣ Ε — Κλίμα 2026: COP31 και η μετατόπιση από υποσχέσεις σε «λογιστική εφαρμογή»

Το 2026 θα έχει ως κεντρικό κλιματικό ορόσημο την COP31, με συμφωνία ώστε να φιλοξενηθεί από Τουρκία (Αντάλια), ενώ η Αυστραλία θα ηγείται των διαπραγματεύσεων, με ειδική έμφαση και στα συμφέροντα του Ειρηνικού. Υπουργείο Εξωτερικών Αυστραλίας+2unfccc.int+2

Το πολιτικό νόημα του 2026 στο κλίμα είναι το εξής:

• Λιγότερο “μεγάλα λόγια”, περισσότερο εφαρμογή: τι εφαρμόζεται, πώς χρηματοδοτείται, πώς μετριέται.

• Περισσότερη σύγκρουση για το ποιος πληρώνει, ποιος προσαρμόζεται, ποιος κερδίζει ανταγωνιστικά από την πράσινη μετάβαση.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ — Τεχνητή Νοημοσύνη & κανονιστικό 2026: το “όριο” που αλλάζει τη βιομηχανία

Το 2026 είναι χρονιά-ορόσημο για την ΕΕ, γιατί ο AI Act έχει γενική ημερομηνία εφαρμογής 2 Αυγούστου 2026 (με επιμέρους διαφορετικές ημερομηνίες για ορισμένες διατάξεις). Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο+1

Αυτό μετακινεί την AI από το «θα δούμε» στο πρέπει:

• εταιρική συμμόρφωση (risk management, τεκμηρίωση, διαφάνεια),

• αλλαγές σε προμήθειες δημοσίου/ιδιωτικού,

• και πιθανό “ρυθμιστικό ντόμινο” σε τρίτες χώρες που συναλλάσσονται με την ευρωπαϊκή αγορά.

Το 2026, με άλλα λόγια, είναι πιθανό να γίνει χρονιά όπου η τεχνολογία θα τρέχει—αλλά οι θεσμοί θα προσπαθούν να την πιάσουν χωρίς να την πνίξουν.

ΜΕΡΟΣ Ζ — Διεθνείς διοργανώσεις ως «υποδομικά σχέδια»: World Cup & Milano-Cortina

Οι μεγάλες διοργανώσεις δεν είναι μόνο πολιτισμός ή αθλητισμός. Είναι σχέδιο κράτους: logistics, ασφάλεια, μεταφορές, τουρισμός, ψηφιακή διαχείριση πλήθους.

• Το FIFA World Cup 2026 θα διεξαχθεί σε Καναδά–Μεξικό–ΗΠΑ με 16 host cities, όπως παρουσιάζεται από τη FIFA. FIFA

• Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες Milano Cortina 2026 έχουν αγωνιστικό πρόγραμμα που ξεκινά 4 Φεβρουαρίου, τελετή έναρξης 6 Φεβρουαρίου και ολοκλήρωση 22 Φεβρουαρίου 2026. Ολυμπιακοί Αγώνες+1

Το 2026 εδώ λειτουργεί ως “παγκόσμιο τεστ”:
αν οι διοργανώσεις «δουλέψουν», ενισχύουν το αφήγημα ικανότητας. Αν όχι, γίνονται εργοστάσιο δυσπιστίας.

ΜΕΡΟΣ Η — G20 και «μεγάλη πολιτική» 2026: η διακυβέρνηση σε εποχή τριβών

Το 2026 θα περιλαμβάνει και την ατζέντα του G20, με τις σχετικές ανακοινώσεις/πλατφόρμες να ήδη “χτίζονται” δημόσια. g20.org+2CBS News+2

Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία περιγράφεται ως ανθεκτική αλλά υπό πίεση από εμπορικές τριβές και αβεβαιότητα πολιτικής, τα φόρα αυτά γίνονται λιγότερο χώροι “συναίνεσης” και περισσότερο χώροι διαπραγμάτευσης ισχύος. worldbank.org+2thedocs.worldbank.org+2

ΜΕΡΟΣ Θ — Διάστημα & “μεγάλα projects” 2026: Artemis II και η επιστροφή του συμβολισμού

Το 2026 έχει και διαστημικό βάρος. Η NASA περιγράφει την Artemis II ως την πρώτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος γύρω από τη Σελήνη για δοκιμή SLS/Orion με πλήρωμα. NASA+1

Πέρα από τεχνολογία, αυτό είναι παγκόσμιο σήμα: επιστροφή του ανταγωνισμού/πρεστίζ σε πεδία όπου η καινοτομία μεταφράζεται σε ισχύ, βιομηχανία και αφήγημα.

Επίλογος — Το 2026 ως συμβόλαιο ανάμεσα σε «προσδοκία» και «περιορισμό»

Το 2026 δεν υπόσχεται έναν κόσμο ήρεμο. Υπόσχεται έναν κόσμο που προσπαθεί να οργανωθεί:

• με μετριοπαθή οικονομική ανάπτυξη, αλλά σκληρή πολιτική για ασφάλεια/αλυσίδες/τεχνολογία, IMF+2thedocs.worldbank.org+2

• με COP31 που θα πιέζει για εφαρμογή, όχι μόνο υποσχέσεις, Υπουργείο Εξωτερικών Αυστραλίας+1

• με AI που περνά σε καθεστώς υποχρεώσεων στην ΕΕ, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

• και με mega-events/mega-projects (World Cup, Milano-Cortina, Artemis II) που θα λειτουργούν σαν καθρέφτης ικανότητας. FIFA+2Ολυμπιακοί Αγώνες+2

Αν πρέπει να το πούμε «lecture + editorial» σε μία φράση:
Το 2026 θα είναι χρονιά όπου η Ιστορία θα φαίνεται λιγότερο σαν κεραυνός και περισσότερο σαν σχέδιο—αλλά με υλικά που τρίζουν.