Πίνακας περιεχομένων
Το Ιράν δεν είναι το καθεστώς που το κυβερνά
Το Ιράν δεν είναι οι κρεμάλες, οι φυλακές, οι αστυνομίες ηθών, οι θεοκρατικές επιτροπές και τα κλειστά δωμάτια όπου αποφασίζεται ποιος έχει δικαίωμα να μιλήσει, να ντυθεί, να ψηφίσει ή να ζήσει ελεύθερα. Το Ιράν είναι ένας αρχαίος πολιτισμός, ένας μορφωμένος λαός, μια κοινωνία με μνήμη, ποίηση, επιστήμη, τέχνη, αξιοπρέπεια και γυναίκες που συνεχίζουν να διεκδικούν ζωή μέσα σε ένα σύστημα που τις φοβάται.
Αυτός είναι ο πρώτος κανόνας κάθε σοβαρής συζήτησης για την Τεχεράνη: άλλο ο ιρανικός λαός και άλλο το καθεστώς της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το ένα είναι κοινωνία. Το άλλο είναι μηχανισμός εξουσίας. Το ένα κουβαλά ιστορία χιλιάδων ετών. Το άλλο κυβερνά από το 1979 μέσα από θεοκρατικό έλεγχο, καταστολή και ιδεολογική επιτήρηση.
Η διεθνής συζήτηση συχνά αδικεί τους Ιρανούς γιατί τους περιγράφει μέσα από το πρόσωπο του καθεστώτος. Βλέπει πυρηνικό πρόγραμμα, Φρουρούς της Επανάστασης, Χεζμπολάχ, Χαμενεΐ, εκτελέσεις, μαντίλα, κυρώσεις και γεωπολιτική ένταση. Όλα αυτά υπάρχουν και πρέπει να λέγονται. Αλλά πίσω από αυτά υπάρχει μια άλλη χώρα: η χώρα των ανθρώπων που δεν επέλεξαν να γεννηθούν μέσα σε ένα σύστημα που τους χρησιμοποιεί ως ασπίδα, βιτρίνα και άλλοθι.
Ένας λαός παλιότερος από το σημερινό του σκοτάδι
Ο ιρανικός λαός δεν μπορεί να περιγραφεί με τους σημερινούς όρους του καθεστώτος. Είναι βαθύτερος, παλιότερος και ευρύτερος από τη θεοκρατική εξουσία που τον κυβερνά.
Το Ιράν δεν ξεκινά από την Ισλαμική Δημοκρατία. Δεν ξεκινά από τους Αγιατολλάχ. Δεν ξεκινά από την αστυνομία ηθών. Είναι ένας πολιτισμός που έχει δώσει στην ανθρωπότητα ποίηση, φιλοσοφία, αρχιτεκτονική, επιστήμη, μουσική, εμπόριο, γλώσσα, τεχνική, διοίκηση και μια ιδιαίτερη αίσθηση ιστορικής συνέχειας.
Η Περσία ήταν για αιώνες ένας από τους μεγάλους πολιτισμικούς χώρους της Ευρασίας. Επηρέασε αυτοκρατορίες, γλώσσες, τέχνες και ιδέες πολύ πέρα από τα σημερινά σύνορα του Ιράν. Αυτό δεν είναι ρομαντισμός. Είναι ιστορική πραγματικότητα.
Και ακριβώς γι’ αυτό η σημερινή εικόνα της χώρας είναι τόσο τραγική. Όταν ένας τόσο βαθύς πολιτισμός περιορίζεται διεθνώς στην εικόνα ενός σκοτεινού καθεστώτος, δεν χάνει μόνο η φήμη μιας χώρας. Χάνει η ίδια η παγκόσμια κατανόηση.
Ο ιρανικός λαός δεν είναι «σκοτεινός». Σκοτεινός είναι ο μηχανισμός που τον κυβερνά.
Η ομορφιά του Ιράν δεν είναι τουριστική εικόνα — είναι ανθρώπινη δύναμη
Υπάρχει μια εύκολη, επιφανειακή συζήτηση για την ομορφιά του Ιράν: αρχαία μνημεία, παζάρια, βουνά, έρημοι, πόλεις, αρχιτεκτονική, χρώματα, κεραμικά, κήποι, ποίηση. Όλα αυτά είναι αληθινά.
Αλλά η βαθύτερη ομορφιά του Ιράν είναι οι άνθρωποί του.
- Είναι οι γυναίκες που αρνούνται να δεχθούν ότι το σώμα τους ανήκει στο κράτος.
- Είναι οι νέοι που θέλουν internet, μουσική, σπουδές, δουλειά, αξιοπρέπεια και μια κανονική ζωή.
- Είναι οι οικογένειες που κουβαλούν μόρφωση και ιστορία, αλλά ζουν μέσα σε οικονομική πίεση, λογοκρισία και φόβο.
Είναι οι καλλιτέχνες, οι σκηνοθέτες, οι συγγραφείς, οι φοιτητές, οι γιατροί, οι μηχανικοί, οι επιστήμονες, οι εργάτες και οι μικροεπαγγελματίες που δεν χωρούν στην προπαγανδιστική εικόνα ούτε του καθεστώτος ούτε των εχθρών του.
Το Ιράν δεν είναι μόνο μια γεωπολιτική κρίση. Είναι μια κοινωνία που προσπαθεί να αναπνεύσει.
Οι γυναίκες του Ιράν ως καθρέφτης της αλήθειας
Αν θέλει κάποιος να καταλάβει το πραγματικό Ιράν, πρέπει να κοιτάξει τις γυναίκες του.
Όχι επειδή οι γυναίκες είναι σύμβολο για να τις χρησιμοποιούμε ρητορικά. Αλλά επειδή πάνω τους φαίνεται καθαρά η σύγκρουση ανάμεσα στην κοινωνία και στο καθεστώς. Η υποχρεωτική μαντίλα, οι κανόνες δημόσιας συμπεριφοράς, οι ποινές, η αστυνόμευση του σώματος και η διαρκής επιτήρηση δεν είναι απλώς «παραδόσεις». Είναι πολιτική τεχνική ελέγχου.
Το κίνημα “Woman, Life, Freedom” δεν ήταν μια απλή διαμαρτυρία για ένδυση. Ήταν μια κραυγή αξιοπρέπειας απέναντι σε ένα σύστημα που θέλει να ορίζει πώς φαίνεται, πώς κινείται και πώς υπάρχει μια γυναίκα στον δημόσιο χώρο. Η Αποστολή Διερεύνησης του ΟΗΕ για το Ιράν έχει ζητήσει δικαιοσύνη και λογοδοσία για τις παραβιάσεις που συνδέθηκαν με τις διαδηλώσεις “Woman, Life, Freedom”, τονίζοντας την ανάγκη για αποκατάσταση των θυμάτων και των οικογενειών τους.
Η συζήτηση δεν αφορά μια «δυτική» απαίτηση απέναντι σε μια «ανατολική» κοινωνία. Αφορά την πιο απλή ανθρώπινη αρχή: καμία κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα να μετατρέπει το σώμα της γυναίκας σε κρατικό σύνορο.
Όταν μια γυναίκα στο Ιράν βγάζει τη μαντίλα, δεν κάνει απλώς μια στιλιστική επιλογή. Σε αυτό το πολιτικό πλαίσιο, δηλώνει ότι το κράτος δεν έχει απόλυτη ιδιοκτησία πάνω στην παρουσία της.
Η ελευθερία δεν είναι χάος — είναι αξιοπρέπεια με κανόνες για όλους
Εδώ χρειάζεται καθαρότητα. Η ελευθερία δεν σημαίνει ότι μια κοινωνία δεν έχει κανόνες. Κάθε κοινωνία έχει κανόνες. Το ερώτημα είναι ποιος τους φτιάχνει, ποιον προστατεύουν και ποιον πνίγουν.
Υπάρχουν κανόνες που προστατεύουν τον άνθρωπο: να μη βλάπτεις τον διπλανό σου, να μη χρησιμοποιείς βία, να μη φυλακίζεις τη σκέψη, να μη μετατρέπεις τη γυναίκα σε αντικείμενο κρατικής επιτήρησης, να μη σκοτώνεις τον διαφωνούντα, να μη βασανίζεις τον κρατούμενο, να μη μετατρέπεις τη θρησκεία σε αστυνομικό εγχειρίδιο.
Και υπάρχουν κανόνες που προστατεύουν την εξουσία από τον άνθρωπο.
Το πρόβλημα στο σημερινό Ιράν δεν είναι ότι υπάρχει κοινωνική παράδοση. Το πρόβλημα είναι ότι η παράδοση χρησιμοποιείται ως κλειδαριά. Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν θρησκευτικά αισθήματα. Το πρόβλημα είναι ότι η εξουσία διεκδικεί μονοπώλιο πάνω στην ερμηνεία τους. Το πρόβλημα δεν είναι ότι μια κοινωνία θέλει συνοχή. Το πρόβλημα είναι ότι το καθεστώς ονομάζει «συνοχή» την υπακοή.
Αυτό έχει ήδη αναλυθεί στο Newsio στο άρθρο για τη θεοκρατία στο Ιράν και το πώς η πίστη γίνεται μηχανισμός εξουσίας. Η κρίσιμη διάκριση είναι απλή: άλλο πίστη και άλλο κρατική επιβολή στο όνομα της πίστης.
Το Ιράν που θέλει ζωή δεν μοιάζει με την εικόνα του καθεστώτος
Το καθεστώς προσπαθεί να εμφανιστεί ως φυσικός εκπρόσωπος του έθνους. Δεν είναι.
Ένα κράτος που φοβάται τα μαλλιά μιας γυναίκας, το τραγούδι ενός νέου, το κινητό ενός φοιτητή, τη φράση ενός δημοσιογράφου ή την εικόνα μιας διαδήλωσης δεν δείχνει δύναμη. Δείχνει ανασφάλεια.
Ο ιρανικός λαός έχει αποδείξει πολλές φορές ότι δεν είναι παθητικός. Οι διαδηλώσεις μετά τον θάνατο της Mahsa Amini, οι πράξεις δημόσιας ανυπακοής, η συμμετοχή γυναικών, φοιτητών και εργαζομένων, η χρήση κοινωνικών δικτύων παρά τη λογοκρισία και η επιμονή της κοινωνίας να μιλά ακόμα και όταν φοβάται, δείχνουν ότι κάτω από την επιφάνεια υπάρχει μια χώρα που δεν ταυτίζεται με το κράτος της.
Ο Guardian κατέγραψε στα τέλη του 2025 ότι πολλές γυναίκες στο Ιράν συνέχιζαν να αψηφούν τους υποχρεωτικούς κανόνες ενδυμασίας παρά τις αυστηρές ποινές, βλέποντας τη συμμόρφωση ως προδοσία των θυσιών που έγιναν μετά το 2022.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλη η κοινωνία σκέφτεται ενιαία. Καμία κοινωνία δεν σκέφτεται ενιαία. Σημαίνει όμως ότι το καθεστώς δεν μπορεί να παρουσιάζει τη σιωπή που επιβάλλει ως συναίνεση.
Η δημοκρατία δεν υπάρχει όταν η επιλογή φιλτράρεται από την εξουσία
Το Ιράν έχει εκλογές. Αλλά οι εκλογές από μόνες τους δεν κάνουν ένα σύστημα δημοκρατικό.
Η δημοκρατία δεν είναι μόνο κάλπη. Είναι ελεύθερη επιλογή, πραγματικός ανταγωνισμός, ανεξάρτητοι θεσμοί, δικαίωμα στην αντιπολίτευση, προστασία της μειοψηφίας, ελευθερία λόγου, δικαίωμα οργάνωσης και δυνατότητα αλλαγής εξουσίας χωρίς θεοκρατικό φίλτρο.
Στο Ιράν, ο Ανώτατος Ηγέτης και οι θεσμοί που βρίσκονται γύρω από αυτόν περιορίζουν από τη ρίζα την πολιτική ζωή. Το Συμβούλιο των Φρουρών ελέγχει ποιοι υποψήφιοι μπορούν να συμμετάσχουν σε κρίσιμες εκλογικές διαδικασίες, ενώ το σύστημα παραμένει δομημένο γύρω από την υπεροχή της θεοκρατικής αρχής. Το Council on Foreign Relations περιγράφει το Συμβούλιο των Φρουρών ως θεσμό που εγκρίνει ή απορρίπτει υποψηφίους για προεδρία, κοινοβούλιο και Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων.
Άρα το πρόβλημα δεν είναι ότι «οι Ιρανοί δεν θέλουν δημοκρατία». Το πρόβλημα είναι ότι το σύστημα δεν επιτρέπει στη δημοκρατική βούληση να εκφραστεί χωρίς προηγούμενο έλεγχο.
Ένα καθεστώς που αποφασίζει ποιος επιτρέπεται να διεκδικήσει την εξουσία δεν φοβάται την ανομία. Φοβάται την πραγματική επιλογή.
Το παλιό Ιράν και η μνήμη μιας χαμένης δυνατότητας
Πολλοί θυμούνται ή περιγράφουν το Ιράν πριν από την Ισλαμική Επανάσταση ως μια χώρα πιο ανοιχτή, πιο κοσμοπολίτικη, πιο κοντά σε εικόνες που σήμερα μοιάζουν σχεδόν απίστευτες: γυναίκες σε πανεπιστήμια και δημόσιους χώρους χωρίς θεοκρατική επιβολή, αστική ζωή, πολιτισμική εξωστρέφεια, δυναμική μεσαία τάξη, ισχυρή σύνδεση με τη σύγχρονη εκπαίδευση και τη διεθνή κουλτούρα.
Αυτή η μνήμη δεν πρέπει να εξιδανικεύεται. Το προεπαναστατικό Ιράν είχε επίσης αυταρχισμό, ανισότητες, καταστολή και σκληρή κρατική εξουσία. Η αλήθεια δεν χρειάζεται ψεύτικο παράδεισο για να καταγγείλει τη σημερινή θεοκρατία.
Όμως υπάρχει μια ουσιαστική διάκριση: η κοινωνία του Ιράν είχε και έχει δυνατότητες πολύ μεγαλύτερες από το θεοκρατικό κλουβί στο οποίο βρίσκεται. Το σημερινό καθεστώς δεν είναι η φυσική κατάληξη του ιρανικού πολιτισμού. Είναι πολιτικό καθεστώς. Και τα πολιτικά καθεστώτα αλλάζουν.
Το Ιράν δεν είναι καταδικασμένο να είναι αυτό που βλέπουμε σήμερα. Το αποδεικνύει η ίδια του η κοινωνία.
Η καταστολή δεν είναι δύναμη — είναι ο φόβος της εξουσίας απέναντι στον λαό
Όταν ένα καθεστώς εκτελεί, φυλακίζει, βασανίζει, λογοκρίνει και απειλεί, θέλει να φαίνεται ανίκητο. Στην πραγματικότητα, αποκαλύπτει ότι κυβερνά με φόβο επειδή δεν μπορεί να κυβερνήσει με εμπιστοσύνη.
Ο ΟΗΕ ανέφερε ότι το Ιράν εκτέλεσε πάνω από 900 ανθρώπους το 2024, ανάμεσά τους δεκάδες γυναίκες, με τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα να ζητά να σταματήσει η αυξανόμενη χρήση της θανατικής ποινής. Η Iran Human Rights ανέφερε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση για το 2025, με τουλάχιστον 1.639 εκτελέσεις, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγράψει από το 1989.
Αυτοί οι αριθμοί δεν περιγράφουν τον ιρανικό λαό. Περιγράφουν τον μηχανισμό που κυβερνά πάνω του.
Γι’ αυτό έχει σημασία να μη μιλάμε γενικά για «το Ιράν» όταν εννοούμε «το καθεστώς της Τεχεράνης». Το ένα αδικεί το άλλο. Όταν λέμε «το Ιράν κάνει», «το Ιράν εκτελεί», «το Ιράν καταστέλλει», συχνά σβήνουμε τους ίδιους τους Ιρανούς που υφίστανται αυτά τα πράγματα.
Η σωστή γλώσσα είναι: το καθεστώς εκτελεί, η κοινωνία πληρώνει. Το καθεστώς καταστέλλει, ο λαός φοβάται. Το καθεστώς χρηματοδοτεί proxies, οι πολίτες ζουν με κυρώσεις, φτώχεια και απομόνωση. Το καθεστώς φορά ιερό μανδύα, οι άνθρωποι ζουν το βάρος του.
Το Newsio έχει ήδη χαρτογραφήσει αυτή τη διάκριση στο άρθρο «Δεν είναι ο λαός του Ιράν ο εχθρός — είναι το καθεστώς της Τεχεράνης». Αυτή η γραμμή δεν είναι μόνο ηθική. Είναι και αναλυτικά ακριβής.
Η ιρανική γυναίκα ως πολιτική αλήθεια που δεν μπορεί να κρυφτεί
Οι γυναίκες του Ιράν κουβαλούν σήμερα κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα αίτημα ένδυσης. Κουβαλούν το ερώτημα αν ένας άνθρωπος ανήκει στον εαυτό του ή στο κράτος.
Το καθεστώς προσπαθεί να παρουσιάσει την επιβολή ως ηθική τάξη. Αλλά όταν μια γυναίκα κινδυνεύει επειδή διεκδικεί το αυτονόητο δικαίωμα να εμφανίζεται στον δημόσιο χώρο χωρίς κρατική επιτήρηση, η «ηθική» του κράτους αποκαλύπτεται ως πολιτική κατοχή.
Γι’ αυτό οι εικόνες των γυναικών στο Ιράν είναι τόσο ισχυρές. Δεν είναι επειδή η Δύση τις χρησιμοποιεί ως σύμβολο. Είναι επειδή η ίδια η εξουσία τις έχει μετατρέψει σε πεδίο μάχης. Όταν το καθεστώς κάνει το σώμα της γυναίκας πολιτικό σύνορο, κάθε πράξη αξιοπρέπειας γίνεται πολιτική.
Το Newsio το έχει ήδη δείξει στο άρθρο για τις «γυναίκες-φαντάσματα» της Τεχεράνης και την προπαγάνδα του Ιράν: η σκηνοθετημένη εικόνα μιας γυναίκας δίπλα στον μηχανισμό ισχύος δεν είναι χειραφέτηση όταν η πραγματική γυναίκα παραμένει υπό επιτήρηση.
Η ελευθερία δεν αποδεικνύεται από φωτογραφίες προπαγάνδας. Αποδεικνύεται από το δικαίωμα να αρνηθείς.
Ο λαός που κρατά την αξιοπρέπεια μέσα στην πίεση
Το Ιράν έχει σήμερα ανθρώπους που ζουν μέσα σε πολλαπλή πίεση: οικονομική κρίση, διεθνείς κυρώσεις, πολιτική καταστολή, ψηφιακή λογοκρισία, κοινωνική αστυνόμευση και φόβο πολέμου. Η καθημερινότητα δεν είναι αφηρημένη γεωπολιτική. Είναι μισθός που χάνει αξία, φάρμακο που λείπει, internet που κόβεται, ταξίδι που δυσκολεύει, νεολαία που σκέφτεται μετανάστευση, οικογένεια που ζει με αγωνία.
Η ψηφιακή απομόνωση είναι χαρακτηριστική. Μετά από μακρά περίοδο σχεδόν πλήρους διακοπής internet, πολλοί Ιρανοί περιέγραψαν την επιστροφή μερικής συνδεσιμότητας όχι ως πραγματική ελευθερία, αλλά ως επιφανειακή ανάσα μέσα σε περιβάλλον φόβου, επιτήρησης και οικονομικής ζημιάς.
Και όμως, μέσα σε αυτή την πίεση, ο λαός δεν εξαφανίζεται. Δημιουργεί. Μαθαίνει. Αντιστέκεται. Επιμένει. Χτίζει γλώσσες διαφυγής, μικρές κοινότητες αξιοπρέπειας, οικογενειακή αλληλεγγύη, πολιτισμική μνήμη και τρόπους να μένει άνθρωπος εκεί όπου το σύστημα προσπαθεί να τον κάνει υπήκοο.
Αυτό είναι το πραγματικό θετικό στοιχείο του Ιράν: όχι μια ρομαντική εικόνα χωρίς πόνο, αλλά η αντοχή μιας κοινωνίας που δεν έχει παραδώσει την ψυχή της στο κράτος.
Η νεολαία που δεν θέλει να ζήσει μέσα σε νεκρούς μύθους
Η νέα γενιά του Ιράν δεν ζει στον ίδιο κόσμο με τη θεοκρατική γλώσσα που προσπαθεί να την περιορίσει. Έχει εικόνες, μουσικές, τεχνολογία, διεθνή αναφορές, μορφωτικές φιλοδοξίες, ψηφιακή συνείδηση και ανάγκη για ζωή που δεν χωρά εύκολα στα παλιά κρατικά καλούπια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι νέοι σκέφτονται το ίδιο. Σημαίνει ότι το καθεστώς κυβερνά μια κοινωνία πολύ πιο σύνθετη από την εικόνα που θέλει να προβάλει.
Ο νέος Ιρανός δεν είναι απλώς «υπήκοος της Ισλαμικής Δημοκρατίας». Είναι άνθρωπος που βλέπει τον κόσμο, συγκρίνει, θυμώνει, ονειρεύεται και καταλαβαίνει ότι η ζωή του δεν μπορεί να είναι αιώνια αναμονή μέσα σε ένα ιδεολογικό δωμάτιο χωρίς παράθυρα.
Η σύγκρουση δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι γενεακή. Είναι πολιτισμική. Είναι υπαρξιακή.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ένα καθεστώς που ζητά πειθαρχία στο όνομα του παρελθόντος. Από την άλλη, μια κοινωνία που θέλει μέλλον.
Η πίστη δεν είναι το πρόβλημα — το πρόβλημα είναι η ιδιοκτησία της πίστης από την εξουσία
Πρέπει να το λέμε καθαρά: το πρόβλημα στο Ιράν δεν είναι ότι υπάρχουν πιστοί άνθρωποι. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άνθρωποι προσεύχονται, τηρούν παραδόσεις ή έχουν θρησκευτική ταυτότητα.
Το πρόβλημα είναι ότι η εξουσία διεκδικεί να κατέχει την πίστη.
Όταν ένα κράτος λέει «εγώ είμαι ο σωστός ερμηνευτής του Θεού», τότε κάθε πολίτης που διαφωνεί γίνεται όχι απλώς πολιτικός αντίπαλος, αλλά σχεδόν ηθικός εχθρός. Εκεί αρχίζει η θεοκρατική βία. Όχι επειδή η πίστη ως προσωπική σχέση είναι βίαιη, αλλά επειδή η εξουσία τη μετατρέπει σε όργανο πειθαρχίας.
Αυτό πρέπει να το καταλάβει ο υπόλοιπος κόσμος. Αν θέλει να σταθεί δίπλα στον ιρανικό λαό, δεν πρέπει να προσβάλλει τον πολιτισμό του, ούτε να χλευάζει την πίστη των ανθρώπων. Πρέπει να δείχνει τον μηχανισμό που κάνει την πίστη κρατικό εργαλείο.
Η ελευθερία δεν απαιτεί να εξαφανιστεί η παράδοση. Απαιτεί να πάψει η παράδοση να λειτουργεί ως φυλακή.
Το Ιράν που αξίζει στον λαό του
Το Ιράν που αξίζει στον λαό του δεν είναι Ιράν χωρίς ταυτότητα. Δεν είναι Ιράν αντι-ιρανικό, αντιθρησκευτικό, αποκομμένο από τη μνήμη του ή υποταγμένο σε ξένη αφήγηση.
Είναι Ιράν όπου ο άνθρωπος προηγείται του μηχανισμού.
- Ιράν όπου μια γυναίκα δεν φοβάται επειδή εμφανίζεται όπως επιλέγει.
- Ιράν όπου ένας φοιτητής μπορεί να αμφισβητήσει χωρίς να απειλείται.
- Ιράν όπου ένας δημοσιογράφος δεν ζει με την αγωνία της φυλακής.
- Ιράν όπου ένας πιστός μπορεί να πιστεύει χωρίς να γίνεται όργανο κράτους.
- Ιράν όπου ένας άθεος, ένας θρησκευόμενος, ένας καλλιτέχνης, ένας εργάτης, ένας επιστήμονας, ένας μειονοτικός και ένας αντιφρονών έχουν το ίδιο βασικό δικαίωμα: να υπάρχουν χωρίς να ζητούν άδεια από μια κλειστή εξουσία.
Αυτό δεν είναι δυτική φαντασίωση. Είναι ανθρώπινη κανονικότητα.
Γιατί πρέπει να μιλάμε με σεβασμό για τον ιρανικό λαό
Ο σεβασμός προς τον ιρανικό λαό δεν είναι συναισθηματική διακόσμηση. Είναι αναλυτική ανάγκη.
Αν ταυτίσουμε τον λαό με το καθεστώς, κάνουμε δώρο στην Τεχεράνη. Διότι αυτό ακριβώς θέλει η εξουσία: να πείσει ότι όποιος την κριτικάρει μισεί το Ιράν. Θέλει να φορέσει πάνω της ολόκληρη τη χώρα σαν πανοπλία.
Δεν πρέπει να της το επιτρέψουμε.
Η σωστή θέση είναι: αγαπάμε τον ιρανικό πολιτισμό αρκετά ώστε να μη τον αφήσουμε στα χέρια εκείνων που τον χρησιμοποιούν ως άλλοθι. Σεβόμαστε τον ιρανικό λαό αρκετά ώστε να μην τον μπερδεύουμε με εκείνους που τον φοβούνται. Βλέπουμε τις γυναίκες του Ιράν αρκετά καθαρά ώστε να μην τις αφήνουμε να γίνουν ούτε προπαγανδιστικό σύμβολο του καθεστώτος ούτε εργαλείο ξένης ρητορικής.
Ο λαός του Ιράν δεν χρειάζεται να εξηγηθεί μέσα από τους δεσμοφύλακές του.
Η αλήθεια που πρέπει να κρατήσει ο κόσμος
Το Ιράν είναι όμορφο όχι επειδή το καθεστώς του είναι ισχυρό. Είναι όμορφο παρά το καθεστώς του.
- Είναι όμορφο επειδή έχει ανθρώπους που συνεχίζουν να θέλουν ζωή.
- Είναι όμορφο επειδή οι γυναίκες του δεν έπαψαν να διεκδικούν χώρο.
- Είναι όμορφο επειδή η μνήμη του είναι μεγαλύτερη από τη θεοκρατική του παρούσα μορφή.
- Είναι όμορφο επειδή κάτω από το σκοτάδι υπάρχει κοινωνία, και κάτω από τη σιωπή υπάρχει φωνή.
Ο κόσμος πρέπει να σταματήσει να βλέπει το Ιράν μόνο ως απειλή ή μόνο ως θύμα. Πρέπει να το δει ως χώρα αιχμάλωτη ανάμεσα σε έναν μεγάλο λαό και ένα καθεστώς που φοβάται αυτόν τον λαό.
Το καθεστώς μπορεί να κρατά θεσμούς, όπλα, φυλακές, σύμβολα και διεθνείς θέσεις. Αλλά δεν κατέχει την αλήθεια του Ιράν.
Η αλήθεια του Ιράν βρίσκεται στους ανθρώπους του.
- Στις γυναίκες που δεν δέχονται να γίνουν κρατική ιδιοκτησία.
- Στους νέους που δεν θέλουν να ζήσουν μέσα σε νεκρούς μύθους.
- Στις οικογένειες που κρατούν αξιοπρέπεια μέσα στην πίεση.
- Στον πολιτισμό που επιμένει να θυμίζει ότι μια χώρα μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από το καθεστώς που την κυβερνά.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο επικίνδυνο για την Τεχεράνη: όχι οι ξένες δηλώσεις, όχι οι κυρώσεις, όχι οι στρατιωτικές απειλές, αλλά η στιγμή που ο ίδιος ο λαός του Ιράν θα πάψει οριστικά να πιστεύει ότι η φυλακή του είναι η μοίρα του.
